Τα θέματα ήταν μεγάλες στρατιωτικές μονάδες του βυζαντινού στρατού που δημιουργήθηκαν κατά τον 6ο αιώνα, οι οποίες λάμβαναν το όνομά τους από την αντίστοιχη τοποθεσία. Από τον 8ο αιώνα εξελίχτηκαν σταδιακά σε διοικητικές περιφέρειες του κράτους, με διοικητικό ρόλο υπό τον εκάστοτε ανώτερο στρατιωτικό αξιωματικό.
Το Θέμα Αιγαίου Πελάγους αποτελούσε διοικητικό διαμέρισμα – θέμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Περιελάμβανε τα νησιά του Αιγαίου, με εξαίρεση την Σάμο και ήταν το ένα από τα τρία ναυτικά θέματα της αυτοκρατορίας.
Όταν η Βυζαντινή αυτοκρατορία ξαναπήρε τον έλεγχο της Χίου, αναγνώρισε τη σημαντική στρατηγική θέση του νησιού. Έτσι ξεκίνησε η οχύρωσή της τον 11ο αιώνα και η κατασκευή του Κάστρου της Χίου. Το 1042 μ.Χ., ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ´ ο Μονομάχος ξεκίνησε το κτίσιμο της Νέας Μονής στο σημείο που είχε βρεθεί η εικόνα της Παρθένου Μαρίας.
Εμπορικά προνόμια στους Βενετούς - Το χρυσόβουλο του 1082
Το 1082 ο Αλέξιος ο Α΄ Κομνηνός για να ανταμείψει τους συμμάχους του, τους Βενετούς, κατά τον πόλεμο των Βυζαντινών ενάντια στους Νορμανδούς τους παραχώρησε με χρυσόβουλο σημαντικά προνόμια:
- Τίτλους και χρηματικές χορηγίες
- Αποβάθρες και εμπορικά καταστήματα στην προκυμαία της πρωτεύουσας.
- Ελεύθερο εμπόριο χωρίς δασμούς στα σημαντικά βυζαντινά λιμάνια (μεταξύ των οποίων και τα λιμάνια της Χίου).
Χρυσόβουλα ονομάζονταν τα διατάγματα των Αυτοκρατόρων του Βυζαντίου τα οποία γράφονταν σε περγαμηνή στην οποία φέρονταν εξαρτημένη χρυσή σφραγίδα. Το χρυσόβουλο υπέγραφε ο Αυτοκράτορας με κιννάβαρη, ειδικό ερυθρό μελάνι.
