Από τη νεολιθική στη ρωμαϊκή περίοδο

Κατά την αρχαιότητα η Χίος απαντά και με τα ονόματα Πιτυοῦσα (πίτυς = πεύκο,  όνομα που δηλώνει πλούσια πευκώδη βλάστηση), Ὀφιοῦσα (ὄφις, παραπέμπει στην αυξημένη παρουσία φιδιών), Αἰθάλη ή Αἰθάλεια (ίσως λόγω της ηφαιστειογενούς προελεύσεως των πετρωμάτων της).

Το όνομα Χίος ανάγεται, κατά τη μυθολογία, στη νύμφη Χιόνη, θυγατέρα του πρώτου οικιστή και βασιλιά της Χίου, Οινοπίωνος, γιου του Διονύσου και της Αριάδνης.

  • Το νησί κατοικούνταν ήδη από την Πρώιμη Νεολιθική περίοδο (6000-5000 π.Χ.). 
  • Οι Ίωνες άποικοι έφθασαν στη Χίο γύρω στο 1000 π.Χ. και ασχολήθηκαν κυρίως με το εμπόριο, τη ναυτιλία, τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
  • Από τις πρώτες πόλεις-κράτη, που εξέδωσαν δικό τους νόμισμα.
  • Κυριότερα προϊόντα: η μαστίχα και το κρασί 
  • Μεγάλη ακμή από το 478 π.Χ.: εντάσσεται στην Αθηναϊκή Συμμαχία και καθίσταται η κυριότερη από τις ιωνικές πόλεις της. 
  • Περίοδος της ρωμαϊκής κυριαρχίας:  χάρη στην πολιτική συμμαχίας με τη Ρώμη, διατήρησε την ανεξαρτησία της μέχρι το 70 π.Χ., οπότε μετατράπηκε σε ρωμαϊκή επαρχία.